Verdiepende Energieverkenning IJsselmeergebied

In de Agenda IJsselmeergebied 2050staat aangekondigd dat een energieverkenning uitgevoerd gaat worden omdat tevens is aangegeven dat het IJsselmeergebied een significante bijdrage wil leveren aan de energietransitie van Nederland.

Vier IJsselmeerprovincies – Flevoland, Fryslân, Noord-Holland en Overijssel – hebben het initiatief genomen om de verkenning uit te voeren vanwege hun verantwoordelijkheid voor de ruimtelijke kwaliteit in het gebied en de (regionale) belangen van andere functies.

De meerwaarde van deze energieverkenning is dat er nu vanuit de gewenste ruimtelijke kwaliteiten, zoals geschetst in de Agenda IJsselmeergebied 2050, diepgaander en op ontwerpende wijze naar de brede maatschappelijke energie- opgave is gekeken.

Conclusies

• Het IJsselmeergebied kan een signifcante bijdrage leveren aan de nationale energieopgave binnen
  geformuleerde ruimtelijke kwaliteiten. Voornamelijk d.m.v. TEO, zonne-energie en -op enkele
  plaatsen- windenergie.
• Energieopwekking kan meerwaarde creëren die aansluit bij andere relevante IJsselmeer opgaven,
  zoals natuurontwikkeling, recreatie en visserij.
• Geformuleerde bouwstenen zijn niet allemaal geschikt voor realisatie op korte termijn (bijv.
  onderzoek nodig, strijdig met huidig beleid). Er zal daarom onderscheid gemaakt moeten worden
  tussen maatregelen op korte, middellange en lange termijn.
• De bouwstenen zijn indicatief geformuleerd. Voor een aantal bouwstenen is meer onderzoek nodig
  (m.n. technisch, ecologisch en relatie met gebruik) voordat ze verder uitgewerkt en gerealiseerd
  kunnen worden.
• Opslag is een cruciaal onderdeel van het toekomstige energiesysteem. Voor het IJsselmeer lijkt
  hoog temperatuur warmteopslag in combinatie met collectieve warmtenetten met laag temperatuurbronnen een logische keuze. Hierbij kan tijdelijke overproductie elektriciteit uit wind en zon goed benut worden voor de aansturing van warmtepompen in de opslagvaten. Deze overproductie kan ook benut worden voor de productie van waterstof.
• Deze energieverkenning gaat uit van bekende technieken (wind, zon, TEO), die op korte termijn
  toepasbaar zijn. Meer innovatieve energievormen (zoals osmose, getijden- en vervalenergie) lijken
  in het IJsselmeergebied op korte termijn geen significante bijdrage aan de energietransitie te kunnen gaan leveren.
• Geothermie eerst benutten op land, vanwege onzekerheid over beschikbaarheid en effecten van
  (ultra)diepe geothermie.
• Grootschalige windclusters (zoals windpark Fryslân) zijn onderzocht in deze verkenning, maar
  zijn strijdig met een aantal ruimtelijke principes, zoals ‘houd de lengteassen open’, ‘voorkom
  interferentie’ en ‘maak overzienbare clusters’.

Aanbevelingen

• Gebruik de opgestelde bouwstenen en ruimtelijke principes voor het IJsselmeer als input en toolbox voor de op te stellen RES’en.
• Richt je primair op energie ontwikkelingen in het IJsselmeer die meerwaarde creëren en aansluiten
  bij andere relevante IJsselmeeropgaven, m.n. ecologie en gebruik.
• Een vervolgproces tijdens en volgend op de RES’en is nodig om de ruimtelijke, recreatieve, ecologische en andere gevolgen in samenhang te bekijken en zo nodig bij de sturen op schaalniveau van het IJsselmeergebied als geheel. Onderlinge afstemming tussen de 5 RES’en is nodig.
• Start benodigd vervolgonderzoek t.b.v. uitwerking en realisatie bouwstenen zo snel mogelijk op
  en koppel dit, waar mogelijk, aan pilotprojecten.
• Lever per project maatwerk om het bestaand gebruik in te passen en waar mogelijk te versterken.

Download het rapport ‘verdiepende energieverkenning IJsselmeergebied’ hier!